Gebruikte kleding inzamelen en sorteren: van tweedehands naar tweede leven

13 december 2017

Ondernemingen gespecialiseerd in het inzamelen en sorteren van kleding geven de voorkeur aan herverkoop, maar volgen de vorderingen op het vlak van recyclage.

Net zoals de verschillen in producten die via de inzamelpunten of in containers worden achtergelaten, zit de situatie in België en Frankrijk vol tegenstellingen. “In België zamelen we 8 van de 10 kilo in die jaarlijks per inwoner op de markt wordt gebracht”, verklaart Jan Vermoesen, directeur van Coberec, Belgische patronale beroepsvereniging van bedrijven actief in recuperatie en recyclage. België loopt op dat gebied ver vooruit op Frankrijk, waar het inzamelingspercentage in 2016 slechts 3,2 kg per inwoner bedroeg. “Dit cijfer stijgt jaar na jaar,” beklemtoont Eco TLC, Frans eco-organisme dat – onder andere – de inzameling van kledingtextiel, huishoudlinnen en schoenen moet bevorderen. Tegen 2019 zou 4,6 kg per inwoner ingezameld moeten worden – de helft van de 9,2 kg die jaarlijks in Frankrijk op de markt wordt gebracht.

De stapels materiaal doorlopen vervolgens verschillende sorteerfases, verwerkingen die relatief weinig geautomatiseerd zijn. Heel wat actoren uit deze sector zijn herintegratieorganismen voor wie de creatie van lokale en duurzame tewerkstelling een prioriteit is. Le Relais, de grootste inzamelaar in Frankrijk, verklaart in zijn dertigjarig bestaan meer dan 2700 banen gecreëerd te hebben. Terre, de voornaamste Belgische inzamelaar, maakt van herintegratie de “hoeksteen” van zijn activiteit, aldus directeur Christian Dessart, die overigens ook voorzitter is van Ressources, federatie van Belgische ondernemingen van de sociale economie actief in het hergebruik en de recyclage in Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Deze onderneming stelt zo’n 250 mensen te werk. 

Tri Ecotlc

Inzameling en vraag in stijgende lijn

Gemiddeld krijgt 50 tot 55% van de ingezamelde stukken een tweede leven in een nieuwe garderobe. De 18 ondernemingen die lid zijn van Ressources – federatie van ondernemingen van de sociale economie die ijveren voor een kringloopeconomie in Wallonië en het Brussels hoofdstedelijk gewest – zamelden in 2016 27.000 ton in, waarvan 55% lokaal of via export opnieuw werd gebruikt. “De verkoop van tweedehandskleding stijgt in Afrika,” beklemtoont Pol T’Jollyn van Recutex, een Vlaamse onderneming. Ondanks het feit dat de kleding van minder goede kwaliteit is, blijft deze activiteit de voornaamste bron van inkomsten van de operatoren (78% van de middelen van Terre in 2016). “We krijgen meer textiel en kunnen dus nieuwe medewerkers in dienst nemen, maar ik zie het herverkoopbaar aandeel niet stijgen,” stelt Christian Dessart van Terre vast. 

Van de overige 45 à 50% gaat een gelijkwaardig aandeel naar de afzetgebieden “industriële poetsdoeken” en “recyclage tot vezels voor de vervaardiging van dekens of non-wovens” (elk ongeveer 20% van het ingezamelde totaal). “Maar we moeten toegeven dat het in beide gevallen gaat om ‘downcycling’,” betreurt Pol T’Jollyn van Recutex. Uiteindelijk blijft nog 5 à 10% materiaal over waarvoor er – nog – geen filière voor hergebruik bestaat. Coberec schat dat het in België over ongeveer 20000 ton gaat. De actoren voor het inzamelen en sorteren hebben het moeilijk met deze situatie, want hun filosofie is dat alles wat wordt ingezameld, opnieuw moet gebruikt en gevaloriseerd worden. Daarom volgen ze de vorderingen van het Retex-project op de voet, want dat project promoot net initiatieven en onderzoek i.v.m. een volledige recyclage van deze hulpbronnen die op een nieuw leven wachten.